Bidstond

ds. Els Rooseboom
Bidstond

Biddag: Matteus 6: 5-15. Het bidden
(kyrie en voorbeden staan na de overdenking)
(En)wanneer jullie bidden, doe dan niet als de huichelaars die graag in de synagoge en op elke straathoek staan te bidden, zodat iedereen hen ziet. Ik verzeker jullie: zij hebben hun loon al ontvangen.
6 Maar als jullie bidden, trek je dan in je huis terug, sluit de deur en bid tot je Vader, die in het verborgene is. En jullie Vader, die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen.
7 Bij het bidden moeten jullie niet eindeloos voortprevelen zoals de heidenen, die denken dat ze door hun overvloed aan woorden verhoord zullen worden. 8 Doe hen niet na! Jullie Vader weet immers wat jullie nodig hebben, nog vóór jullie het hem vragen.
9 Bid daarom als volgt:
Onze Vader in de hemel, laat uw naam geheiligd worden,
10 laat uw koninkrijk komen en uw wil gedaan worden
op aarde zoals in de hemel.
11 Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.
12 Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij hebben vergeven
wie ons iets schuldig was.
13 En breng ons niet in beproeving,
maar red ons uit de greep van het kwaad.
14 Want als jullie anderen hun misstappen vergeven, zal jullie hemelse Vader ook jullie vergeven.
15 Maar als je anderen niet vergeeft, zal jullie Vader jullie je misstappen evenmin vergeven.

Wat is bidden?
Lieve mensen, gemeente van onze Heer.
Het gebed staat centraal op deze biddag voor gewas en arbeid.
Maar wat is bidden eigenlijk? Heeft bidden wel zin?
Het is zo’n bende in de wereld, dat je je af kan vragen of daar nog wel tegenaan te bidden valt. Soms is het in onze eigen levens zo’n chaos dat we wanhopig de sterren van de hemel bidden. Maar: waarom is er vaak geen verhoring?

Ieder mens bidt op zijn of haar eigen tijd.
Sommigen elke dag bij de maaltijden en voor het naar bed gaan. Anderen alleen ’s morgens en ’s avonds.
Weer anderen alleen ’s zondags, in de kerk. Of op biddag.
Of alleen in de natuur of bij het luisteren naar muziek.
Nog anderen bidden helemaal nooit.

In de Bijbelse tijd baden de Joden op vaste tijden.
Dat doen orthodoxe Joden nog precies zoals dat in het Eerste Testament beschreven wordt.
Drie keer daags, zowel in het publiek als binnenshuis. 
In een geknielde houding, met een gestrekt bovenlichaam, zoals moslims dat ook doen. Met het gezicht naar Jeruzalem, zoals moslims met het gezicht naar Mekka bidden.

Ieder mens bidt op zijn of haar eigen manier.
Sommigen met gevouwen handen en gesloten ogen.
Anderen met open ogen en open handen.
Sommigen staand, zittend of liggend, anderen geknield.
Sommigen in stilte, anderen midden in de drukte van het leven.
Sommigen met woorden, soms eindeloos voortprevelend. Anderen in stilte, in het verborgene, verzonken in een woordenloos gebed.

Ieder mens bidt om eigen dingen.
Sommigen om directe hulp in een moeilijke situatie.
Veel psalmen zijn daar een voorbeeld van.
Anderen om kracht, om iets te doorstaan.
Weer anderen om genezing van zichzelf of een geliefde naaste.
Anderen bidden voor hun familie, voor de hele wereld.
Wij bidden vanavond voor de groei van het gewas en de kracht om te werken. Met andere woorden: we bidden voor ons dagelijks brood. Want wie niet eet sterft.
Het zijn vraaggebeden.

Jezus leerde ons het Onze Vader. Het is een voorbeeld van hoe wij mogen bidden.
Hoog genoteerd staat: Uw koninkrijk kome.
Verder vragen we in dit gebed o.a. om ons eten én om vergeving. In sommige vertalingen volgt er nog een lofprijzing:
Want van u is het koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid.

Bidden kan ook een lofprijzing, een vreugdegebed zijn.
Of een dankgebed. Omdat je het zo goed hebt.
Alles wat je hartje begeert. Je hebt eigenlijk niets te vragen. Je hebt alles al. Elke dag een gevuld bord. Geen geldgebrek. Redelijk gezond. Je hebt je naasten vergeven en je leeft in vrede met jezelf en met God.

Bidden kan ook woordenloos zijn. Een soort mediteren.
Een vertoeven, bij God, de Geest van liefde en recht.
Een moment van stilte, om je heen én stilte in je ziel.
Zoals je liefde tegenover degenen die je lief zijn zonder woorden is. Zoals die liefde vanuit je hart naar die ander zonder woorden uit je ogen straalt. Zo kan je zonder gedachten of woorden opgaan in het besef dat God bij je is, rondom je is, in je is. Je bent even overweldigend samen met de Eeuwige.

Maar heeft bidden wel zin? Waarom bidt een mens eigenlijk?
Bidden is al zo oud als de wereld. Het is geen joods-christelijke uitvinding.
Alle andere culturen en godsdiensten kennen dit verschijnsel ook. Je richten tot een hogere macht, tot een hoger doel.
Je begeven in een relatie. Op een heel abstract niveau.
Want degene tot wie je bidt is onzichtbaar en zegt niets terug. Tenminste niet direct en niet op de manier zoals wij dat wel zouden willen. Het liefst een directe stem uit de hemel.

Nood leert bidden, zegt het spreekwoord.
Als we in nood zijn of erg schrikken roepen we: O God!
Dat is het allereerste woord dat we uitspreken. Gek eigenlijk.
Hebben we dat zo overgenomen van anderen, zijn we geconditioneerd?
Of is God de basis van ons bestaan, en beseffen we dat pas goed als ons bestaan of dat van anderen in gevaar is?

Volgens de wetenschap heeft bidden zin.
Je lucht je hart, en dat is gezond.
Tegen God kan je alles zeggen, ook dingen die je niet tegen anderen kan zeggen. Die je niet tegen de psycholoog, de psychiater of de psycho-therapeut kan of durft te zeggen.
Je maakt van je hart geen moordkuil.

Psychologisch gezien heeft bidden ook zin omdat je in je gebed niet alleen bent. Je staat in een relatie, tot God. De Geest, de kracht en macht van liefde en recht.
Bidden is een medicijn tegen de eenzaamheid. Of tegen de wanhoop.
Bidden is een ook uitlaatklep voor overstromende dankbaarheid en geluk. Een gedachten- of woordenstroom, gericht naar de Bron van alle liefde. Bidden, niet om of vanwege onszelf, maar om de liefde, om God zelf.

Maar waarom verhoort die liefdevolle God vaak niet onze dringende gebeden? Om de dreigende dood?
Om genezing van een ziekte van onszelf? Van onze geliefden? Om herstel van een kapotte relatie met een partner of kinderen? Om redding uit financiële nood? Noem maar op!!!
Om deze hele wereld, waar het koninkrijk van God maar niet door wil breken?

In de tijd van de Bijbel werd een niet verhoord gebed toegeschreven aan een niet beleden schuld,
of aan een verkeerd gebeden gebed,
of omdat het voor verhoring Gods tijd nog niet was.
Daar denken we in de theologie nu, duizenden jaren later, anders over.
We zijn voorzichtiger geworden met radicale uitspraken over verhoring. Die uitspraken zijn vaak ontzettend onbarmhartig.

Niet verhoorde gebeden behoren tot de bittere raadsels van de schepping. Het is soms moeilijk om daarmee te leven en erin te berusten dat iets blijft zoals het is.

Toch behoud ik geloof in God. Ik vertrouw op de kracht van de Geest van liefde en recht. Toch behoud ik hoop op een betere wereld. Toch blijf ik bidden. Om het koninkrijk van God.
In mijn leven, in het leven van mijn geliefden, in uw leven, in ieders leven.
Ik geloof en ervaar dat die gebeden verhoord worden die aansluiten bij de waarden van dat koninkrijk van liefde en recht. En die weet hebben van vergeving aan je naaste.

Laten wij bidden.


Slotgebed/voorbeden. Laten wij bidden. (We beantwoorden het gebed 3x zingend met Gotz 176: Heer verhoor ons na: Daarom bidden wij zingend)

Eeuwige God, Wij danken u uit de grond van ons hart voor alles wat wij hebben en zijn. Vanavond bidden wij U om voorspoed in ons leven.
Om heil en zegen. Dat we gezond mogen blijven om ons werk te doen.
Ook als ons werkzame leven erop zit en we met pensioen zijn.
We bidden dat we gezond blijven om nog wat van de ouwe dag te kunnen genieten. Genieten van degenen die ons lief zijn. Genieten van ons dagelijks brood. Van de heerlijke geur en smaak van al ons eten. We zijn zo afhankelijk van wat de aarde ons geeft. Van wat de schepping voortbrengt. En daarbij zijn we in deze tijd zo afhankelijk geworden van de wereldeconomie.  We bidden vandaag speciaal voor ons gewas en onze arbeid. We bidden U, onze Schepper, om ons te bewaren voor honger. We bidden U, onze schepper, om ons te bewaren voor ziekte, zodat we ons werk kunnen doen.
Daarom bidden wij zingend: Heer verhoor ons


Zegen ons! Zegen ook onze geliefden. Onze ouders, onze partner, onze kinderen en kleinkinderen. En vergeef ons als wij ten opzichte van hen niet liefdevol of onrechtvaardig waren. Als wij ongeduldig waren.
Als wij met woorden of daden de ander pijn hebben gedaan.
Als wij teveel met onszelf in de weer waren.
Geef ons weer een rein hart. Maak ons goed. God, vergeef ons.
En help ons degene te vergeven die ons iets schuldig was. Die ons iets misdaan heeft. Haal hardheid uit onze ziel. Haal wrok uit ons hart.
Haal boosheid uit onze gedachten. Verlos ons van het kwaad. Vervul ons met Uw Geest. Maak ons zoals U, beeld van U. Maak ons sterk in liefde, in rechtvaardigheid, in vergevingsgezindheid. U bent onze God. Wij zijn Uw kinderen. Daarom bidden wij zingend: Heer verhoor ons


We bidden voor degenen die ziek zijn. Wees Gij de kracht om de ziekte te doorstaan en te weerstaan. Wij bidden voor degenen die eenzaam zijn. Wees Gij hen zo nabij dat zij wel alleen zijn, maar niet meer eenzaam. Wees met degenen die worstelen met problemen. In hun relatie of met de financiën. Laat hen er bovenuit stijgen in uw kracht.
Wees bij ons als we oud worden en onze krachten afnemen.
Wees met onze kinderen en kleinkinderen. Laat u aan hen kennen als een kracht waarop je vertrouwen kunt. Die je moed geeft. Die troost. Waarmee je je door het leven kan heenslaan.
Voor ons allen bidden wij omdat de toekomst in deze crisis zo onzeker is.
Wij bidden U dit in de Naam van ons voorbeeld en onze verlosser, Jezus onze Heer, die gezegd heeft: Bid en het zal u gegeven worden.
Daarom bidden wij U zingend: Heer verhoor ons.

Kyriëgebed. Laten wij bidden. (We beantwoorden het gebed 3x zingend met Gotz 64A  na: Daarom roepen wij U zingend: Kyrië eleison (3x)

Eeuwige God, Wij bidden voor de aarde.
We geloven dat u ons op de een of andere manier hebt geschapen.
We geloven dat deze schepping uit uw hand komt en in uw hand blijft.
Wij hebben het op deze plek op aarde goed. Maar velen hebben te lijden onder het geweld van de natuur: te weinig water of juist te veel water.
En daardoor het mislukken van de oogst. Geen gewas op de velden om van te eten en in leven te blijven. Wij bidden voor hongerige mensen, stervende kinderen. Wij bidden voor de vluchtelingen. Ook voor de dieren.
Wat wij eraan doen lijkt vaak een druppel op een gloeiende plaat.
Water naar de zee dragen. Er komt geen eind aan natuurrampen, honger en dorst. Laat uw koninkrijk komen op deze aarde. Laat onze droom van een nieuwe aarde niet vervagen. Daarom roepen wij u zingend: Kyrië

Eeuwige God, Wij bidden voor de aarde.
We geloven dat u de Geest bent van liefde en recht.
Wij vertrouwen op de kracht van liefde en recht. Maar het recht van de sterkste heerst op aarde. Hebzucht staat rechtvaardigheid in de weg.
Degenen die aan de top staan graaien zoveel dat de hele economie eraan onderdoor gaat. Zodat onderaan degenen die hulp en zorg nodig hebben met lege handen staan en het zelf maar uitzoeken moeten. De mensen die op de een of andere manier achtergesteld zijn geraakt. Invalide mensen. Oude mensen. Zieke mensen. Maar ook de kinderen die onderwijs en zorg zo hard nodig hebben om te groeien. Wij staan machteloos tegenover maatregelen die genomen worden. Wat wij eraan doen lijkt vaak een druppel op een gloeiende plaat. Water naar de zee dragen. Er komt geen eind aan machtsmisbruik en zelfverrijking. Bewaar ons ervoor hetzelfde te gaan doen. Breng ons niet in beproeving.
Laat uw koninkrijk komen op deze aarde. Laat onze droom van een nieuwe aarde niet vervagen. Daarom roepen wij u zingend: Kyrië

Eeuwige God, wij bidden voor de aarde. Wij mensen zijn geen haar beter geworden dan Adam en Eva en Kaïn en Abel in die oude verhalen.
We hebben er niks van geleerd. En als we zelf niet uw goede geboden overtreden, dan staan we toe te kijken, letterlijk als we het nieuws zien. We zien hoe mensen elkaar afmaken en het goede leven tot op het bot vernielen. Het bloed gutst over de aarde. Het wanhopige geschreeuw klinkt door het heelal. Wij mensen liegen en stelen, bedriegen en bedreigen, mishandelen en misbruiken. En als de natuur ons niet doodt, doden we elkaar. Bij honderden, duizenden, miljoenen zelfs. We zien het, we lezen het, we horen het. Maar we staan machteloos. Wat wij eraan doen lijkt vaak een druppel op een gloeiende plaat. Water naar de zee dragen. Er komt geen eind aan het kwaad. Verlos ons van het kwaad.
Laat uw koninkrijk komen op deze aarde. Laat onze droom van een nieuwe aarde niet vervagen. Daarom roepen wij u zingend: Kyrië
 

terug